افت شنوایی با زوال شناختی، افسردگی و زمینخوردن ارتباط دارد. ببینید چه زمانی تست شنوایی لازم است و سمعک چه محدودیتهایی دارد.
چرا تست شنوایی در ۵۰سالگی اهمیت پیدا میکند؟
افت شنوایی معمولاً ناگهانی نیست. در بسیاری از افراد، تغییرات شنوایی از میانسالی شروع میشود و در هر دهه بهتدریج بیشتر میشود. تا ۸۰سالگی، حدود ۸۰ درصد افراد دچار نوعی افت شنوایی هستند. بااینحال، شایعبودن به معنای طبیعیبودن آن نیست و نباید آن را فقط بخشی اجتنابناپذیر از سالمندی دانست.
بررسیهای پزشکی معمولاً فشارخون، کلسترول، قند خون، واکسنها و غربالگری سرطان را پوشش میدهند، اما شنوایی کمتر مطرح میشود. در یک نظرسنجی، ۸۰ درصد کارکنان سلامت گفتند فشارخون، کلسترول و قند خون را بهطور منظم بررسی میکنند، درحالیکه فقط ۴۶ درصدشان غربالگری افت شنوایی را توصیه میکردند.
آیا افت شنوایی خطر زوال شناختی را بیشتر میکند؟
پژوهشهای ۲ دهه گذشته نشان دادهاند که افت شنوایی با احتمال بیشتر زوال شناختی ارتباط دارد. بااینحال، رابطه آنها پیچیده است و هنوز نمیتوان گفت افت شنوایی مستقیماً باعث زوال شناختی میشود. به گفته پژوهشگران، این دو وضعیت ممکن است همزمان رخ دهند و عوامل مشترکی هم داشته باشند.
یکی از توضیحهای احتمالی، انزوای اجتماعی است. وقتی شنیدن گفتوگو دشوار میشود، ممکن است فرد کمتر در جمع حاضر شود و ارتباط اجتماعیاش کاهش پیدا کند. در نتیجه، مغز کمتر درگیر تعامل میشود. از طرف دیگر، وقتی وضوح صدا پایین است، مغز باید انرژی بیشتری برای رمزگشایی حرفها صرف کند؛ این وضعیت ممکن است بر مهارتهای چندوظیفهای و حافظه اثر بگذارد.
پژوهشگران همچنین گزارش کردهاند که افراد دچار افت شنوایی، بهویژه در حجم کلی مغز و بخشهای مربوط به پردازش مرکزی، تحلیل سریعتری در ساختار مغز نشان دادهاند. این یافتهها ارتباط را نشان میدهند، نه اینکه علت قطعی را ثابت کنند.
افت شنوایی با چه مشکلات دیگری ارتباط دارد؟
زوال شناختی تنها نگرانی مرتبط با افت شنوایی نیست. کارشناسان آن را با خطر بیشتر افسردگی نیز مرتبط دانستهاند. افت شنوایی میتواند ایمنی روزمره را هم دشوارتر کند؛ برای نمونه، فرد ممکن است هنگام راهرفتن در یک پارکینگ نتواند صداهای اطراف را بهخوبی بشنود و احساس نگرانی کند.
افت شنوایی با خطر بیشتر زمینخوردن و افزایش میزان بستریشدن در بیمارستان نیز ارتباط داشته است. این مشکل در افراد مبتلا به بیماری قلبی و دیابت هم شایعتر دیده میشود. یکی از توضیحهای مطرحشده، اختلال گردش خون در رگهای بسیار کوچک گوش است؛ البته این توضیح به معنای تشخیص علت افت شنوایی در یک فرد خاص نیست.
از کجا بفهمیم به ارزیابی شنوایی نیاز داریم؟
اگر مرتب از دیگران میخواهید حرفشان را تکرار کنند، یا اعضای خانواده متوجه شدهاند که بخشی از صحبتها را نمیشنوید، بهتر است شنواییتان ارزیابی شود. اگر تاکنون آزمایش شنوایی یا بررسی سلامت گوش انجام ندادهاید، کارشناسان توصیه میکنند آن را در فهرست بررسیهای منظم سلامت قرار دهید.
افت شنوایی ممکن است آنقدر تدریجی باشد که فرد متوجه چیزی که از دست داده نشود. بسیاری از افراد سالها، و گاهی بیش از یک دهه، بعد از نخستین نشانهها برای بررسی یا استفاده از وسیله کمکشنوایی اقدام میکنند. بعضیها هم سمعک را نشانه پیری یا ناتوانی میدانند؛ درحالیکه کارشناسان آن را ابزاری برای جبران شنوایی، مانند عینک برای بینایی، توصیف میکنند.
آیا سمعک بدون نسخه برای همه مناسب است؟
سمعکهای بدون نسخه میتوانند برای بزرگسالانی که افت شنوایی خفیف تا متوسط دارند، گزینهای ارزانتر برای شروع باشند. اما افت شنوایی شدید همچنان به وسیلهای نیاز دارد که با نسخه و تنظیم حرفهای تهیه شود. فرد بهتنهایی نمیتواند همیشه شدت افت شنوایی خود را دقیق تشخیص دهد.
کیفیت صدا فقط به خود دستگاه بستگی ندارد. سطح فناوری، برنامهریزی دستگاه، شکل و اندازه مجرای گوش و زاویه قرارگرفتن وسیله هم اهمیت دارند. خرید دستگاه بدون پشتیبانی تخصصی ممکن است باعث ناامیدی شود؛ در چنین شرایطی، ارزیابی و تنظیم توسط شنواییشناس میتواند مناسبتر باشد.
پژوهشهای اصلی درباره ارتباط شنوایی و شناخت، از جمله کارآزمایی ACHIEVE، مراقبت شنوایی حرفهای و پشتیبانیشده توسط شنواییشناس را بررسی کردهاند، نه دستگاههای بدون نسخه که فرد خودش تنظیم میکند. بنابراین، هنوز نمیتوان اثر شناختی سمعکهای بدون نسخه را با همان اطمینان ارزیابی کرد.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشورت با پزشک نیست.
